धनवंती हर्डीकर

शैक्षणिक अभ्यासक, बालसाहित्यिक आणि भाषा शिक्षणाच्या अभ्यासक धनवंती हर्डीकर या शिक्षण विकास मंच, यशवंतराव चव्हाण सेंटरच्या विशेष सल्लागार म्हणून कार्यरत असून शिक्षण, भाषा आणि बालसाहित्य या क्षेत्रांत सातत्याने योगदान देत आहेत. महाराष्ट्र राज्य पाठ्यपुस्तक मंडळ (बालभारती) येथे विशेषाधिकारी, इंग्रजी आणि विद्यासचिव भाषा म्हणून त्यांनी कार्य केले आहे. पाठ्यपुस्तक व शैक्षणिक साहित्यनिर्मिती, अभ्यासक्रम निर्मिती आणि शिक्षक प्रशिक्षणाच्या क्षेत्रात त्यांनी महत्त्वपूर्ण सहभाग नोंदविला आहे.

‘देशोदेशीचे शालेय शिक्षण’ या महत्त्वपूर्ण शैक्षणिक ग्रंथाच्या संपादन प्रक्रियेत धनवंती हर्डीकर यांचा महत्त्वपूर्ण सहभाग राहिला आहे. विविध देशांतील शालेय शिक्षणपद्धती, शैक्षणिक दृष्टिकोन आणि प्रयोग यांचा अभ्यासपूर्ण वेध घेणाऱ्या या ग्रंथाच्या निर्मितीत त्यांचे योगदान उल्लेखनीय आहे.

बालसाहित्याच्या क्षेत्रातही त्यांचे विशेष योगदान असून लहान मुलांना आवडणाऱ्या कथा, गोष्टी आणि बालसाहित्याचे लेखन व प्रकाशन त्यांनी केले आहे. शैक्षणिक विषयांच्या अभ्यासक म्हणून त्या वर्तमानपत्रे, नियतकालिके आणि विविध समाजमाध्यमांमधून सातत्याने लेखन करतात.

शिक्षणातील बदल, अभ्यासक्रम, बालशिक्षण आणि भाषा शिक्षण यांसारख्या विषयांवरील त्यांचे चिंतनशील लेखन शैक्षणिक विचारांना नवी दिशा देणारे आहे. भाषा शिक्षणाविषयी विशेष रुची असलेल्या हर्डीकर यांनी या क्षेत्रातील विविध प्रश्नांवर अभ्यासपूर्ण लेखन व विचारमंथन केले आहे.

शिक्षण, बालसाहित्य, भाषा आणि शैक्षणिक चिंतन यांचा समन्वय साधणारे त्यांचे कार्य शिक्षक, विद्यार्थी आणि शिक्षण क्षेत्रातील अभ्यासकांसाठी प्रेरणादायी आहे.

डॉ. वसंत काळपांडे

डॉ. वसंत काळपांडे हे महाराष्ट्रातील ज्येष्ठ शिक्षणतज्ज्ञ, शैक्षणिक प्रशासक तसेच महाराष्ट्र शासनाचे माजी शिक्षण संचालक (माध्यमिक व उच्च माध्यमिक) आहेत. शिवाजी विद्यापीठातून त्यांनी शिक्षणशास्त्र विषयात पीएच.डी. पदवी प्राप्त केली असून शालेय शिक्षण, शिक्षक विकास, शैक्षणिक प्रशासन आणि शैक्षणिक धोरणनिर्मिती या क्षेत्रांत त्यांनी उल्लेखनीय योगदान दिले आहे.

शिक्षण व्यवस्थेतील गुणवत्ता वृद्धी, नाविन्यपूर्ण उपक्रमांची प्रभावी अंमलबजावणी आणि शिक्षण क्षेत्रातील सकारात्मक बदल घडवून आणण्यासाठी त्यांच्या कार्याची विशेष दखल घेतली जाते. शासकीय सेवेतून निवृत्त झाल्यानंतरही ते मुंबई येथील यशवंतराव चव्हाण सेंटरच्या शिक्षण विकास मंचाचे मुख्य संयोजक म्हणून शिक्षण, सामाजिक विकास आणि सार्वजनिक धोरणांशी संबंधित विविध उपक्रमांमध्ये सक्रिय योगदान देत आहेत.

दूरदृष्टी, प्रभावी नेतृत्व, उत्कृष्ट प्रशासकीय कौशल्य आणि शिक्षण क्षेत्रातील प्रदीर्घ अनुभव यांच्या बळावर त्यांनी महाराष्ट्राच्या शैक्षणिक विकासात मोलाचे योगदान दिले आहे. आजही ते शिक्षण क्षेत्रातील अभ्यासक, शिक्षक, शिक्षणप्रेमी आणि प्रशासक यांच्यासाठी प्रेरणास्थान मानले जातात.